Wrapped token là gì? Khác gì với coin gốc?

Wrapped token là gì? Wrapped token là token được phát hành để đại diện cho một tài sản gốc theo cơ chế của một hợp đồng hoặc tổ chức phát hành. WETH là ví dụ thường gặp trên Ethereum. Nó biểu diễn ETH dưới dạng token ERC-20 để ứng dụng có thể xử lý theo cùng một giao diện với các token ERC-20 khác.

Tên gọi wrapped có thể xuất hiện ở hai tình huống. Bạn có thể wrap tài sản để dùng một chuẩn token trên cùng mạng. Bạn cũng có thể gặp token đại diện được phát hành trên mạng khác. Hãy xác định đúng cơ chế trước khi chuyển, vì cách đổi lại tài sản gốc có thể rất khác nhau.

So sánh coin gốc và wrapped token

Phân biệt bằng tên hiển thị thường chưa đủ. Ví có thể hiện nhiều token cùng ký hiệu WETH, mỗi token gắn với một hợp đồng. Khi kiểm tra một wrapped token là gì trong ứng dụng, cần biết chính xác mạng, hợp đồng và bên cung cấp cơ chế đổi lại.

Wrap và unwrap trên cùng blockchain

Với ví dụ WETH thông dụng trên Ethereum, người dùng gửi ETH vào hợp đồng WETH theo phương thức gửi được thiết kế, sau đó nhận WETH tương ứng. WETH có thể được chuyển và cấp quyền cho ứng dụng theo chuẩn ERC-20. Đọc thêm về các chuẩn token Ethereum. Lúc đổi lại, hợp đồng giảm số WETH tương ứng của người dùng và trả ETH theo cơ chế rút.

Wrap ETH thành WETH trên Ethereum là một thao tác trên Ethereum. Nếu ứng dụng ở một mạng khác yêu cầu WETH, bạn vẫn cần xác định token mà ứng dụng trên mạng đó chấp nhận. Chuyển token từ một mạng sang mạng khác cần cơ chế chuyển phù hợp và thường phát sinh thêm bước kiểm tra.

Giả sử một ứng dụng yêu cầu WETH để thực hiện giao dịch. Bạn có 1 ETH và dự định wrap toàn bộ. Trước khi ký, hãy kiểm tra phần ETH cần giữ để trả gas cho thao tác tiếp theo, kể cả nếu sau đó muốn unwrap. Nếu dùng giao diện bên thứ ba, xem trước giao dịch đang gọi hợp đồng nào và có thêm bước swap hoặc cấp quyền hay không.

Khi wrapped token đại diện tài sản ở mạng khác

Ví dụ, một phiên bản token đại diện BTC có thể tồn tại dưới dạng ERC-20 trên Ethereum. Giao dịch token đó được ghi nhận trên Ethereum. BTC dùng để bảo chứng hoặc cơ chế giữ BTC nằm ở lớp khác, tùy thiết kế của bên phát hành. Vì vậy cần đọc cách hệ thống quản lý dự trữ và ai có quyền đổi token về BTC.

Một mô hình thường gặp là tài sản gốc được khóa hoặc giữ ở một phía, rồi token đại diện được phát hành ở phía kia. Khi đổi lại, token đại diện được thu hồi hoặc đốt theo quy trình và tài sản gốc được giải phóng nếu yêu cầu đáp ứng điều kiện. Một số mô hình có bên lưu ký, một số dùng hợp đồng và cơ chế xác thực thông điệp. Xem cách blockchain bridge xử lý tài sản giữa các mạng.

Trong giao diện giao dịch, giá của token đại diện có thể gần giá tài sản gốc. Khi nguồn thanh khoản mỏng hoặc việc đổi lại gặp trở ngại, giá trên thị trường có thể lệch. Tỷ lệ phát hành theo thiết kế và giá có thể thực hiện trên một sàn tại một thời điểm là hai thông tin cần xem riêng.

Ba thao tác dễ nhầm khi dùng wrapped token

Wrap để dùng đúng chuẩn token

Hợp đồng thực hiện đổi tài sản gốc thành dạng token đại diện theo điều kiện đã định. Ví dụ, wrap ETH thành WETH trên cùng Ethereum giúp ứng dụng sử dụng giao diện ERC-20. Hãy xem tên phương thức, hợp đồng nhận và mạng trong màn hình xác nhận.

Bridge để dùng tài sản ở mạng khác

Cơ chế của cầu xác định bạn nhận token nào ở mạng đích. Hai cầu có thể phát hành hai phiên bản đại diện có hợp đồng khác nhau. Kiểm tra tên tài sản mà ứng dụng đích hỗ trợ và cách chuyển về trước khi ký. Nếu cần tra giao dịch đã gửi, xem cách đối chiếu TxID, mạng và hợp đồng token.

Swap để đổi trên thị trường

Swap là giao dịch qua pool hoặc bên cung cấp thanh khoản. Số lượng thực nhận có thể chịu phí, chênh lệch giá và tác động của quy mô lệnh. Khi một giao diện hiển thị đổi WETH lấy ETH, hãy đọc chi tiết để biết nó đang gọi hợp đồng unwrap hay đang định tuyến qua giao dịch thị trường.

Rủi ro cần xem trước khi nắm giữ

• Hợp đồng. Kiểm tra hợp đồng đã xác minh, quyền nâng cấp, quyền tạm dừng và tài liệu về các điều kiện rút.
• Dự trữ hoặc bên lưu ký. Với token có bên bảo chứng, xem ai giữ tài sản, bằng chứng dự trữ công bố thế nào và ai có thể yêu cầu đổi trực tiếp.
• Thanh khoản. Đọc độ sâu thị trường và ước tính số thực nhận cho quy mô lệnh, nhất là với token cùng ký hiệu nhưng ít giao dịch.
• Phí và mạng. Xác định đồng dùng trả phí trên mạng đang giữ token và mạng mà nơi nhận chấp nhận.

Khi xem bằng chứng dự trữ, đối chiếu phạm vi tài sản được báo cáo, thời điểm đo và nguồn công bố. Việc hệ thống có dự trữ tại một mốc chưa trả lời hết câu hỏi về quyền rút, thời gian xử lý hoặc quyền tạm dừng. Những điều này có thể nằm ở phần điều khoản của đơn vị phát hành hoặc tài liệu hợp đồng.

Kiểm tra gì trước khi gửi wrapped token vào sàn?

1. Mở trang nạp tại nơi nhận và chọn đúng tài sản cùng mạng. Xem ghi chú về hợp đồng và loại token được hỗ trợ.
2. Đối chiếu hợp đồng trong ví với tài liệu của bên phát hành và thông tin nạp. Địa chỉ nạp và địa chỉ hợp đồng token phục vụ hai mục đích khác nhau.
3. Kiểm tra ngưỡng nạp, memo hoặc tag nếu có và số dư dùng trả phí. Nếu thử khoản nhỏ, xác nhận khoản thử đạt mức tối thiểu.
4. Đợi nơi nhận ghi có rồi kiểm tra đúng số lượng và đúng token trước khi thực hiện lần chuyển tiếp.

Ví dụ, trang nạp chỉ ghi ETH trên Ethereum, còn ví đang giữ WETH. Hãy xác nhận sàn có hỗ trợ riêng WETH không. Nếu không có hướng dẫn rõ, tra tài liệu chính thức trước khi gửi. Việc hai tài sản cùng tồn tại trên Ethereum chưa cho biết hệ thống nạp của sàn hỗ trợ cả hai.

Nếu đã gửi sai mạng, trước hết lấy TxID để xác định blockchain giao dịch thực sự xảy ra và bên nào kiểm soát địa chỉ nhận. Xem cách phân loại tình huống chuyển nhầm mạng.

Wrapped token là gì? Cách kiểm tra hai token cùng ký hiệu

Cùng tên có thể chỉ là cách ứng dụng hiển thị. Ví dụ, hai mạng đều có token ký hiệu WETH, nhưng nơi giữ tài sản, hợp đồng và đường đổi lại có thể khác nhau. Ghi lại mạng, địa chỉ hợp đồng và tên đơn vị phát hành từ tài liệu chính thức trước khi so sánh.

Nếu đã có TxID, đọc mục chuyển token trên explorer để lấy đúng hợp đồng xuất hiện trong giao dịch. Tiếp theo, kiểm tra ứng dụng nơi nhận yêu cầu phiên bản nào. Cách này cũng hữu ích khi một ví thêm token trùng tên nhưng bạn không nhớ đã chuyển phiên bản nào.

Ví dụ đọc số dư ETH và WETH trước khi ký

Giả sử ví đang có hai dòng số dư, ETH và WETH, cùng hiển thị trên Ethereum. Khi thao tác với WETH, hãy xem chi tiết ứng dụng sẽ lấy từ dòng số dư nào. Nếu ứng dụng hiện nút cấp quyền WETH, giao dịch cấp quyền thường là một bước riêng. Hãy xem địa chỉ được cấp quyền, hạn mức và ứng dụng yêu cầu quyền đó để làm gì.

Khi giao dịch hoàn tất, dùng TxID để đối chiếu lượng token đã chuyển. Nếu chỉ cấp quyền mà chưa thực hiện bước đổi hoặc chuyển, ví có thể chưa đổi số dư token. Xem mục giao dịch trong ứng dụng và explorer trước khi ký lại. Với số dư ETH, hãy tính đến phần phí đã trả ở các giao dịch trên mạng.

Ngược lại, nếu ứng dụng yêu cầu nạp ETH gốc nhưng bạn chỉ có WETH, trước hết đọc hướng dẫn về chức năng unwrap mà ví hoặc giao thức hỗ trợ. Kiểm tra mạng, hợp đồng và phần ETH trả phí. Sau khi unwrap thành công, số dư ETH tăng theo số đổi lại trừ phần gas phải trả, tùy giao dịch và cách hiển thị của ví.

Đọc hai giao dịch cùng ghi là đổi ETH sang WETH

Giả sử ví hiển thị hai giao dịch có cùng cặp ETH và WETH. Trong giao dịch thứ nhất, ETH được gửi đến hợp đồng WETH và hợp đồng ghi nhận WETH cho địa chỉ nhận. Ở giao dịch thứ hai, lệnh đi qua một bộ định tuyến. Bộ định tuyến có thể gọi hợp đồng wrap trực tiếp hoặc đi qua một tuyến khác. Xem chi tiết giao dịch để xác định cơ chế thực tế.

Trên explorer, trước hết kiểm tra mạng và trạng thái thực thi. Sau đó xem mục chuyển token hoặc nhật ký sự kiện để xác định địa chỉ nào nhận WETH, nhận bao nhiêu và token thuộc hợp đồng nào. Nếu có nhiều dòng, chú ý dòng liên quan tới địa chỉ của mình. Tên của bộ định tuyến ở trường người nhận giao dịch không cho biết số dư cuối cùng đã vào ví nào.

Nếu làm ngược lại để nhận ETH, giao dịch có thể cho thấy WETH giảm và ETH được gửi từ một hợp đồng. Tùy explorer, dòng ETH có thể nằm trong mục giao dịch nội bộ hoặc phần truy vết. So sánh số nhận với phần phí đã trả để giải thích chênh lệch số dư, rồi lưu TxID nếu cần đối chiếu.

Wrap có tự làm tài sản tăng giá không?

Mục đích của wrap là tạo một dạng tài sản có thể dùng trong ứng dụng hoặc trên mạng phù hợp. Giá trị giao dịch còn phụ thuộc vào cơ chế quy đổi, thanh khoản và rủi ro của bên phát hành. Nếu token được dùng để cho vay hoặc cung cấp thanh khoản, lợi ích và rủi ro phát sinh đến từ giao thức và giao dịch cụ thể.

Tài liệu để đối chiếu về giao diện token và tài sản đại diện. Ethereum.org về WETH, Tiêu chuẩn ERC-20 và website WBTC.