Chọn giao dịch OTC để tránh nguy cơ khoá tài khoản ngân hàng?

Nhiều nhà đầu tư tiền mã hóa tại Việt Nam cân nhắc chuyển từ giao dịch P2P sang OTC sau khi xuất hiện các trường hợp tài khoản ngân hàng bị phong tỏa do nhận tiền liên quan đến dòng tiền bất hợp pháp. Tuy nhiên, giao dịch OTC không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn rủi ro.

OTC có thể thuận tiện hơn khi mua bán tài sản số với giá trị lớn, nhưng nhà đầu tư vẫn phải đối mặt với nguy cơ từ đối tác, nguồn tiền và tranh chấp giao dịch. Trong bối cảnh quy định về tài sản mã hóa tại Việt Nam đang dần hoàn thiện, khả năng xác minh và giải trình giao dịch trở thành yếu tố quan trọng.

Nhà đầu tư crypto lo ngại tài khoản ngân hàng bị khóa

Thời gian gần đây, một số nhà đầu tư tiền mã hóa tại Việt Nam phản ánh tài khoản ngân hàng bị phong tỏa sau khi thực hiện giao dịch mua bán USDT thông qua hình thức P2P. Nguyên nhân được đề cập là khoản tiền nhận về có dấu hiệu liên quan đến hoạt động lừa đảo hoặc dòng tiền đang bị cơ quan chức năng truy vết.

Theo VnExpress, một nhà đầu tư tại TP.HCM đã bị khóa tài khoản ngân hàng sau khi bán USDT trên Binance. Khoản tiền lương và thu nhập cá nhân của người này bị mắc kẹt trong tài khoản. Sau quá trình làm việc và cung cấp bằng chứng giao dịch, tài khoản được mở lại sau 5 ngày. Tuy nhiên, một số trường hợp khác vẫn chưa xác định được thời điểm gỡ phong tỏa.

Điểm đáng chú ý là giao dịch P2P có thể hoàn tất trên sàn, nhưng người bán không phải lúc nào cũng xác minh được nguồn gốc khoản tiền nhận từ người mua. Nếu tiền chuyển khoản bắt nguồn từ một vụ lừa đảo hoặc tài khoản đang bị điều tra, người nhận có thể bị yêu cầu giải trình dù không biết trước nguồn tiền có vấn đề.

Điều này khiến nhiều nhà đầu tư bắt đầu tìm kiếm phương thức giao dịch khác, trong đó OTC được xem là một lựa chọn. Tuy nhiên, chuyển từ P2P sang OTC không có nghĩa là tài khoản ngân hàng sẽ an toàn tuyệt đối.

OTC là gì và khác P2P như thế nào?

OTC (Over-the-Counter) là hình thức giao dịch tài sản trực tiếp giữa hai bên, không thông qua cơ chế khớp lệnh công khai trên sàn. Người mua và người bán tự thỏa thuận về giá, khối lượng, phương thức thanh toán và thời điểm chuyển tài sản.

Chẳng hạn, một nhà đầu tư muốn mua 100.000 USDT có thể liên hệ với một đơn vị OTC để thống nhất tỷ giá. Sau khi chuyển tiền đồng qua ngân hàng, người mua nhận USDT vào ví theo thỏa thuận. Giao dịch có thể diễn ra trực tiếp giữa hai cá nhân hoặc thông qua một đơn vị trung gian.

OTC có thể giúp nhà đầu tư linh hoạt hơn về giá và khối lượng, đặc biệt với các giao dịch lớn. Tuy nhiên, nếu giao dịch trực tiếp không có cơ chế bảo đảm, người mua hoặc người bán có thể chịu rủi ro khi một bên không thực hiện đúng nghĩa vụ.

Vì vậy, OTC không phải là một phương thức giao dịch mặc nhiên an toàn hơn P2P. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở cách tổ chức giao dịch và mức độ kiểm soát đối tác.

Giao dịch OTC vẫn có nguy cơ bị khóa tài khoản ngân hàng

Rủi ro lớn nhất khi giao dịch OTC là nguồn tiền thanh toán. Dù giao dịch diễn ra trực tiếp hay thông qua một đơn vị trung gian, nhà đầu tư vẫn có thể nhận tiền từ tài khoản liên quan đến hoạt động bất hợp pháp.

Ví dụ trường hợp: một người bán USDT nhận khoản thanh toán 500 triệu đồng từ đối tác OTC. Nếu khoản tiền này có nguồn gốc từ một vụ lừa đảo hoặc đang được cơ quan chức năng truy vết, tài khoản ngân hàng của người bán vẫn có thể bị yêu cầu xác minh hoặc áp dụng biện pháp hạn chế theo quy định.

Trong trường hợp này, việc giao dịch OTC không giúp nhà đầu tư tránh khỏi rủi ro. Thậm chí, nếu không có lịch sử giao dịch rõ ràng, không xác định được danh tính đối tác hoặc thiếu chứng từ thanh toán, quá trình giải trình có thể trở nên phức tạp hơn.

Theo chuyên gia được VnExpress dẫn lời, một đối tác có nhiều giao dịch thành công và tỷ lệ hoàn tất cao không đồng nghĩa với việc toàn bộ dòng tiền qua tài khoản của họ đều có nguồn gốc hợp pháp. Nhà đầu tư cần đánh giá cả khả năng xác minh nguồn tiền và tính minh bạch của giao dịch.

Đặc biệt, cần phân biệt giữa việc ngân hàng yêu cầu xác minh giao dịch, tạm dừng giao dịch và phong tỏa tài khoản theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Đây là những biện pháp có căn cứ và phạm vi khác nhau, không nên xem tất cả đều là hệ quả tự động của việc mua bán tiền mã hóa.

Bên cạnh rủi ro ngân hàng, nhà đầu tư cũng cần chú ý đến môi trường pháp lý đang thay đổi tại Việt Nam. Nghị quyết 05/2025 về thí điểm thị trường tài sản mã hóa đặt ra yêu cầu cấp phép đối với tổ chức cung cấp dịch vụ liên quan. Các quy định tiếp theo cũng hướng đến việc quản lý hoạt động giao dịch và xử lý vi phạm trong lĩnh vực này.

Điều đó có nghĩa là nhà đầu tư không nên xem một đơn vị tự giới thiệu là “OTC desk”, “broker” hay “đại lý giao dịch crypto” đã được cơ quan quản lý cấp phép. Một tổ chức có văn phòng, cộng đồng lớn hoặc khối lượng giao dịch cao vẫn cần được kiểm tra về tư cách pháp lý.

Nhà đầu tư cần làm gì để giảm rủi ro khi giao dịch OTC?

Trước hết, cần xác định rõ danh tính đối tác hoặc đơn vị trung gian. Với giao dịch giá trị lớn, nên kiểm tra tư cách pháp lý, lịch sử hoạt động và khả năng giải trình nguồn tiền. Không nên chỉ dựa vào lời giới thiệu, danh tiếng trong cộng đồng hoặc những lời cam kết về tỷ lệ giao dịch thành công.

Thứ hai, cần đảm bảo thông tin thanh toán thống nhất với người thực hiện giao dịch. Hạn chế nhận tiền từ tài khoản bên thứ ba không đứng tên đối tác đã thỏa thuận. Không cho người khác mượn, thuê tài khoản ngân hàng hoặc nhận chuyển tiền hộ, bởi những hành vi này có thể khiến việc xác minh nguồn tiền trở nên phức tạp hơn.

Thứ ba, lưu trữ đầy đủ bằng chứng giao dịch, bao gồm:

• Thông tin danh tính của các bên tham gia.
• Thỏa thuận về giá, số lượng và thời điểm giao dịch.
• Sao kê ngân hàng và chứng từ chuyển tiền.
• Lịch sử giao dịch trên nền tảng hoặc đơn vị OTC.
• Nội dung trao đổi liên quan đến việc mua bán.

Theo luật sư được VnExpress dẫn lời, việc chứng minh giao dịch hợp pháp cần làm rõ nguồn gốc tiền đồng, nguồn gốc tài sản mã hóa và mối liên hệ giữa khoản tiền nhận được với giao dịch thực tế.

Nguồn tham khảo: VnExpress