Lý do UNI tăng hơn 15% trong ngày? SEC mở cửa mới cho Uniswap

UNI bất ngờ tăng hơn 15% trong 24 giờ, vượt mốc 7 USD trong lúc thị trường crypto vẫn chịu áp lực sau quyết định tăng lãi suất của Fed. Động lực lần này đến từ bước tiến mới của SEC với giao dịch cổ phiếu token hóa và khả năng Uniswap v4 tham gia sâu hơn vào thị trường tài chính on-chain.

Đằng sau cú bứt phá là sự kết hợp của quyết định mới từ SEC, phát biểu của nhà sáng lập Hayden Adams về Uniswap v4, câu chuyện token hóa cổ phiếu và nền tảng tokenomics đang cải thiện nhờ cơ chế đốt UNI.

SEC vừa mở một cánh cửa mới cho Uniswap, UNI tăng 15%

Theo dữ liệu thị trường được công bố trong phiên 18/9, UNI đã có thời điểm tăng hơn 15,6% trong 24 giờ, vượt mốc 7,3 USD. Một nguồn dữ liệu khác ghi nhận UNI thậm chí tăng khoảng 23,5% trong ngày 17/9, chạm 7,75 USD, trước khi điều chỉnh trở lại. Khối lượng giao dịch spot và phái sinh cũng tăng mạnh, cho thấy đây không chỉ là một chuyển động giá với thanh khoản thấp.

Bitcoin vẫn chịu ảnh hưởng từ cú sốc CLARITY Act và Fed, nhưng dòng tiền lại đang tìm đến những dự án có catalyst riêng. Với Uniswap, catalyst lần này đến từ chính sự thay đổi trong cách Mỹ tiếp cận thị trường chứng khoán on-chain.

Ngày 17/9, SEC công bố Innovation Exemption, cho phép các Tokenized Securities Venues (TSV) đủ điều kiện được miễn trừ có điều kiện khỏi định nghĩa “sàn giao dịch” để hỗ trợ giao dịch một số cổ phiếu Mỹ được token hóa thông qua AMM và liquidity pools có quyền truy cập giới hạn. Quyết định này có hiệu lực trong thời hạn 5 năm và đi kèm nhiều điều kiện về danh mục tài sản, quyền của cổ đông, công khai smart contract và giám sát giao dịch.

Điểm này đặc biệt đáng chú ý với Uniswap vì mô hình AMM và liquidity pool vốn là nền tảng cốt lõi của giao thức. SEC không nói rằng Uniswap được miễn trừ trực tiếp, nhưng việc cơ quan này chính thức đưa permissioned AMM vào một khuôn khổ pháp lý cho giao dịch cổ phiếu token hóa đã mở ra một hướng phát triển rất gần với công nghệ mà Uniswap v4 đang xây dựng.

Nói đơn giản, thị trường bắt đầu nhìn Uniswap không chỉ như một DEX để swap token crypto, mà còn như hạ tầng thanh khoản có thể kết nối tài sản truyền thống với blockchain.

Sau quyết định của SEC, nhà sáng lập Uniswap Hayden Adams cho rằng điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở văn bản chính thức mà còn ở quan điểm của Ủy viên Hester Peirce trong tuyên bố đồng thuận. Adams cho rằng cách tiếp cận này có thể tạo thêm không gian cho các hệ thống AMM phi tập trung và đặc biệt là permissioned pools trên Uniswap v4.

Uniswap thực tế đã có hạ tầng dành cho permissioned pools. Tài liệu chính thức của Uniswap cho biết một số token trên v4 có thể được giao dịch trong các pool giới hạn quyền truy cập, với ví phải nằm trong danh sách được phép mới có thể thực hiện swap hoặc cung cấp thanh khoản.

Điều này khiến thị trường có thêm một câu chuyện khá rõ: nếu cổ phiếu token hóa tại Mỹ phát triển theo hướng AMM + permissioned liquidity pool, Uniswap v4 đã có sẵn một phần công nghệ phù hợp với mô hình đó.

Tất nhiên, đây vẫn là khả năng phát triển chứ chưa phải hợp đồng hay thỏa thuận chính thức giữa SEC và Uniswap. Innovation Exemption cũng chỉ là cơ chế tạm thời, có điều kiện và còn mở cho quá trình lấy ý kiến công chúng.

Uniswap còn có một động lực khác: UNI đang được đốt nhiều hơn

Nếu chỉ có câu chuyện SEC, cú tăng của UNI có thể chưa đủ mạnh. Một yếu tố khác đang hỗ trợ định giá UNI là mối liên hệ ngày càng trực tiếp giữa hoạt động của giao thức và nguồn cung token.

Sau thay đổi UNIfication, phí giao thức được sử dụng để mua và đốt UNI. Hoạt động trên Robinhood Chain đã khiến lượng UNI bị đốt tăng mạnh. Ngày 4/9, Uniswap ghi nhận khoảng 184.000 UNI bị đốt, trị giá hơn 1 triệu USD tại thời điểm đó; khoảng 150.000 UNI trong số này đến từ hoạt động trên Robinhood Chain.

Điều đáng chú ý hơn là mức đốt hàng năm hóa được báo cáo đã vượt 250 triệu USD, tăng từ khoảng 200 triệu USD chỉ trong thời gian ngắn. Khi doanh thu giao thức tăng và một phần giá trị được chuyển thành hoạt động đốt UNI, thị trường có thêm cơ sở để định giá token dựa trên cash flow và token supply, thay vì chỉ dựa vào governance narrative như trước.

Trước đây, UNI thường được thị trường nhìn chủ yếu qua vai trò token quản trị của một trong những DEX lớn nhất. Nhưng hiện tại, ba mảnh ghép đang bắt đầu nối với nhau khá rõ: Uniswap tạo ra volume và phí, phí được liên kết với cơ chế đốt UNI, còn v4 mở thêm khả năng phục vụ các thị trường tài sản token hóa và permissioned pools.

SEC đã chính thức thừa nhận mô hình AMM và liquidity pool có quyền truy cập giới hạn như một phần của hạ tầng có thể sử dụng cho giao dịch cổ phiếu token hóa. Đây chưa phải là sự xác nhận rằng Uniswap sẽ trở thành hạ tầng cho thị trường này, nhưng nó làm tăng tính thực tế của narrative mà Uniswap đã theo đuổi.

Xem thêm: Uniswap đang hưởng lợi từ Robinhood chain?

EmaCrypto tổng hợp