Ấn Độ, một trong những nền kinh tế kỹ thuật số phát triển nhanh nhất thế giới, đang tăng cường nỗ lực để tích hợp đồng Rupee điện tử (e-rupee), phiên bản tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC), vào các chương trình phúc lợi quan trọng. Động thái này nhằm mục đích cải thiện hiệu quả, giảm thiểu tham nhũng và thúc đẩy việc áp dụng CBDC trên diện rộng, đặc biệt trong các khoản thanh toán phúc lợi trực tiếp cho nông dân và các chương trình hỗ trợ lương thực.
Chương trình thí điểm CBDC trong hệ thống phúc lợi
Theo Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI), hiện có gần 10 chương trình thí điểm đang hoạt động, tập trung vào việc tích hợp đồng e-rupee vào hệ thống phúc lợi quốc gia trị giá lên tới 80 tỷ đô la. Các dự án này được thiết kế để chuyển tiền trợ cấp trực tiếp vào ví điện tử của người thụ hưởng, loại bỏ các khâu trung gian phức tạp và giảm thiểu đáng kể thời gian chờ đợi. Điều này có nghĩa là nông dân và những người nhận trợ cấp từ các chương trình hỗ trợ lương thực giờ đây có thể nhận tiền ngay lập tức, góp phần nâng cao hiệu quả tổng thể của quá trình phân phối.
Một trong những đặc điểm nổi bật của hệ thống mới này là khả năng lập trình của tiền kỹ thuật số. Điều này cho phép chính phủ đặt ra các điều kiện cụ thể về cách thức tiền có thể được chi tiêu. Ví dụ, tiền trợ cấp chỉ có thể được sử dụng để mua các mặt hàng thiết yếu như hạt giống, phân bón hoặc thực phẩm. Tại các bang như Maharashtra và Gujarat, các chương trình thử nghiệm đã được triển khai với những điều kiện ràng buộc chặt chẽ này, đảm bảo rằng tiền được sử dụng đúng mục đích đã định, tối ưu hóa tác động của các chương trình phúc lợi.
Vì sao Ấn Độ đang đẩy mạnh áp dụng CBDC?
Mặc dù có tiềm năng lớn, đồng Rupee điện tử của Ấn Độ đã phải đối mặt với những thách thức trong việc thu hút người dùng kể từ khi ra mắt vào tháng 12 năm 2022. Cho đến nay, e-rupee đã tiếp cận được khoảng 10 triệu người dùng, với tổng giá trị giao dịch ước tính đạt 3,6 tỷ đô la. Tuy nhiên, khi so sánh với hệ thống Thanh toán Hợp nhất (UPI) của Ấn Độ, sự khác biệt này trở nên rõ rệt. Chỉ riêng trong tháng 3 năm 2026, hệ thống UPI đã xử lý hơn 22,6 tỷ giao dịch, cho thấy một sự chênh lệch lớn về mức độ sử dụng.
Khoảng cách này chỉ ra rằng người dân Ấn Độ đã có những lựa chọn thanh toán kỹ thuật số vô cùng hiệu quả và tiện lợi, khiến cho đồng Rupee điện tử khó có thể phát triển một cách tự nhiên mà không có sự thúc đẩy từ chính phủ. Để giải quyết vấn đề này, RBI hiện đang tập trung vào các trường hợp sử dụng thực tế, đặc biệt là thông qua các khoản thanh toán của chính phủ. Đây là lĩnh vực mà việc áp dụng có thể được thúc đẩy trực tiếp và mang lại hiệu quả rõ rệt.
Hệ thống mới mang lại nhiều lợi thế. Tiền được chuyển trực tiếp đến đúng đối tượng người dùng, giảm thiểu nguy cơ thất thoát hoặc sử dụng sai mục đích. Các khoản thanh toán diễn ra nhanh chóng hơn, minh bạch hơn và dễ theo dõi hơn, từ đó nâng cao tính trách nhiệm giải trình.
Tham vọng toàn cầu và tương lai của CBDC tại Ấn Độ
Nỗ lực thúc đẩy CBDC của Ấn Độ không chỉ dừng ở phạm vi nội địa mà còn gắn với tham vọng toàn cầu. Trong bối cảnh nhiều nền kinh tế lớn đẩy mạnh thử nghiệm tiền kỹ thuật số, Ấn Độ đang tích cực nghiên cứu liên kết CBDC trong khối BRICS nhằm tăng tốc thanh toán xuyên biên giới và giảm phụ thuộc vào USD, đặc biệt trước thềm hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026. Đây là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm củng cố vị thế kinh tế và địa chính trị của nước này.
Tương lai của đồng Rupee điện tử tại Ấn Độ phụ thuộc vào việc liệu nó có thể vượt qua những thách thức về quyền riêng tư và quyền tự do cá nhân để chứng minh giá trị thực sự trong cuộc sống hàng ngày hay không. Nếu việc sử dụng rộng rãi hơn được chấp nhận, CBDC có thể trở thành một phần quan trọng hơn trong hoạt động tài chính hàng ngày của người dân. Tuy nhiên, nếu không, các hệ thống thanh toán kỹ thuật số hiện có như UPI, với sự tiện lợi và mức độ chấp nhận cao, có thể sẽ tiếp tục chiếm ưu thế.
Xem thêm: Áp lực buộc SEC chính thức hóa quy định tài chính phi tập trung (DeFi)
EmaCrypto tổng hợp
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm
Căn cứ Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP ngày 9/9/2025 của Chính phủ, toàn bộ thông tin trên Emacrypto.com chỉ mang tính chất tham khảo, không phải là khuyến nghị tài chính hay tư vấn đầu tư. Nhà đầu tư cần tự nghiên cứu kỹ và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
